Generatie 1

Lourens Jans x Gatske Jeens

I

1. Jan Lourens (1747 bovenknijpe - 22 aug 1808 bovenknijpe)
x Trijntje Everens Baltje(s) (1748/49 - 9 okt 1826 bovenknijpe)
(x 23 feb 1783 benedenknijpe)

2. Jeen Lourens Stoker (1749 langezwaag - 5 dec 1826 rotstergaast) stoker / huisman
x Reinskjen Aises (.. - aug 1794 de knijpe) d.v. Aise Eits en Rigtje Ykeles
(x 2 mrt 1783 Benedenknijpe)

3. Eelkjen Lourens Stoker (1758 nieuwehorne - 23 dec 1840 bovenknijpe)
x Yntze Willems Baas (1758 bovenknijpe - 12 mrt 1838 bovenknijpe) z.v. Willem Oebles (schoenmaker) en Antje Yntses.
(x 31 mei 1801 Bovenknijpe) Kinderloos

Notities

De familie Stoker is van oorsprong doopsgezind. Bij geboorte van kinderen werd geen doopakte opgemaakt en dat is erg lastig bij familie-onderzoek.
De doopsgezinden in Friesland hadden het zwaar te verduren. Tot 1574 werden zij om hun geloof ter dood gebracht. Volledige gelijkstelling met de gereformeerden kwam pas in 1796.

Begin 1783 werden drie huwelijken afgesloten, namelijk tussen Jan Lourens en Trijntje Everens, Jeen Lourens en Reinskjen Aises, Syger Harmens Prins en Trijntje Aises. De beide laatste getuigen (als oom en tante) bij huwelijken van kinderen van Jeen Lourens.
Reinksjen Aises en Trijntje Aises zijn zusters en vermoedelijk dochters van Aise Eits (stoker in De Knijpe) en Rigtje Ykeles.
Syger Harmens Prins (1732 - 1820 Heerenveen) was kofschipper. Hij voer met zijn schip "De Jonge Prins" regelmatig op de Oostzeelanden en trouwde eerder (17-03-1754) te Heerenveen met Liesbeth Helena Annes. Trijntje Aises overleed 1 juli 1815, oud 70 jaar in Haskerland. Van deze familie Prins bestaat een stambooom: Genealogie van Harmen Sygers (PRINS) schipper te Heerenveen en Hylkjen Jelles.

Van Aise Eits weten we nog: "Ayse Eijts, Distilateur in de Knijpe en Rigtje Ykeles Egtel. B.B." kopen o.a. een "stookerie" in de Knijpe - juli 1749. In datzelfde jaar 1749 treffen we hem aan als Ayze Eyzes in het Quotisatiecohier in de Benedenknijpe als stooker met een gezin bestaande uit 3 personen boven de 12 jaar en 2 daaronder (aanslag 30-5-0). In 1761 koopt "Ayse Eyts Mr. Stooker in de Knijpe" nog iets. (beide kopen in Sco Q23) En verder is er een brief uit 1770 bewaard gebleven die werd gevonden in een oude portefeuille bij het overlijden van Gerrit Jeens Hylkema in 1958. Zie: brief aan Haytse eitse Stooker in de Knieppe.

Aanvulling februari 2004:
Yntze van der Honing maakte mij attent op de doopakte van Rigtje Ykeles die hij bij toeval tegenkwam. Ze is gedoopt te Workum op 26-02-1710 als dochter van Ykele Rintkes en dit is vrijwel zeker de Ykle Rinkes die 12-4-1702 trouwt met Trijntje Abrahams (beide uit Workum - trouwregister Hervormde gemeente Workum). Yntze legde direct het verband met genoemde brief aan Haytse eitse Stooker die uit Workum werd verstuurd.
In hetzelfde trouwregister vond ik daarna het huwelijk tussen Aijtse Eyts (Workum) en Rigt IJkles (Workum): 14 mei 1744.
Jeen Lourens was stoker van beroep. Op 8 juni 1785 kocht hij in de Benedenknijpe "seekere huysinge steede en grond, de oude stokerijen genaamd". Op 3 feb 1792 gedoopt op belijdenis. Bij de naamsaanneming in 1811 koos hij Stooker als familienaam.
Ik citeer uit brieven van Hielke Hielkema uit Zutphen:
"Nu nog iets over de stokerij. Ir. AEJ v.d. Ploeg (van de Stichting Oudheidkamer Heerenveen) deelt me mede dat Claes Hendriks in 1746 in Benedenknijpe een brandewijnstokerij oprichtte ("De Schakel", sept. 1956). In juli 1749 werd deze gekocht door Ayse Eits. In 1785 koopt Jeen Lourens (blijkens de koopacte van 8.6.1785) de stokerij, misschien van (de erven van) Ayse Eits...Dan is Jeen Lourens in 1783 met de dochter van Aize (die geen zoon had, zoals we mogen concluderen uit de acte van kennelijkheid van Hielke Jeens, wl een 2e dochter Trijntje, die met kofschipper Prins trouwde) getrouwd en heeft 2 jaar later (na een "inwerktijd") de stokerij van zijn schoonvader overgenomen... In 1799 en 1801 is de stokerij in eigendom van Jan Cornelis Stoker.
Ik stel het me zo voor, dat Jeen Lourens ca 1799 de stokerij heeft verkocht en in Rotstergaast een boerderijtje heeft gekocht (of gepacht). Hij was toen 50 jaar oud en met zijn zoons Lourens en Aise (beide 16) en dochter Gatske (14) ging dit best. Hielke was toen 12..."

De naam Stoker kwam vooral voor in zuid-oost Friesland. Het is een beroepsnaam. In de 18e eeuw heette het wel "stoker der hete wateren".

Jan Lourens beheerde de goederen van de Mennonietengemeente in De Knijpe. In 1786 koopt hij een huis en grond voor deze kerk. Jan Lourens stierf in 1808. Bij de naamsaanneming in 1811 koos Trijntje Everens voor zichzelf en haar kinderen de familienaam Baltje.

De overlijdensakte van Eelkjen Lourens vermeldt als haar ouders Lourens Jans en Gatske Jeens. Dit is tot dusver de enige bron waaruit we het bestaan van deze voorouders kennen.
Het Quotisatiecohier uit 1749 kent echter geen Lourens Jans die in aanmerking komt.
Wel vermeldt het Quotisatieboek De Knipe 1748 een Louw Jeens, een "arbeider, suynig in staat" in Bovenknijpe met een gezin van twee volwassenen en geen kinderen (aanslag: 10-0-0). Deze Lourens Jeens is gedoopt op 3-2-1752 (de dienst werd geleid door Ds Wybe Pytters, tekst: Hand. 2:37 en 38) en overleden op 21-8-1799 - beide in De Knijpe. Op 28 jan 1776 werd hij gekozen tot ouderling van de Doopsgezinde gemeente van Heerenveen/De Knijpe. Misschien is dit toch de man die we zoeken?

Hielke Hielkema Zutphen: - In het boekje van Ds Veen over de Doopsgezinden in De Knijpe (P.H. Veen, Doopsgezinden in Schoterland, Leeuwarden 1869) ... komt de naam Stoker niet voor, noch die van Jan Lourens... Wel is er sprake van een "liefdeprediker" Wytze Jeens (Brouwer), misschien een broer van Gatske (?). Hij was met Wiebe Pieters (Zeeman) en Pieke Tjommes in de lente van 1736 verkozen in een "plegtige broedervertoeving onder leiding van Ids Barres, leraar te Joure". Alleen Wiebe Pieters kreeg een geldelijke tegemoetkoming (f 225,- per jaar), omdat hij niet, zoals zijn collega's, bemiddeld was. -


Generatie 2

Jan Lourens
x Trijntje Everens Baltje(s)

I

1. Sytse Jans Baltje(s) (1784 - 17 april 1855 sco) ongehuwd

2. Richtje Jans Baltje(s) (26 jan. 1786 De Knijpe - 7 dec. 1857 sco)
x Jan Sipkes Heida (25 aug. 1788 Oudeschoot - 10 mrt. 1856 sco) boerenknegt, z.v. Sipke Jans Heida en Saakjen Meintes

3. Louren Jans Baltje(s) (1787 - 12 mrt. 1860 sco) ongehuwd

4. Everen Jans Baltjes (najaar 1789 bovenknijpe - 9 april 1868 sco)
x Hendrikjen Jelles de Groot (20 juli 1802 nieuwehorne - 24 sept. 1840 sco) hervormd
d.v. Jelle Yntzes de Groot en Aaltje Lammerts
(x 23 dec. 1832 sco)
boer te bovenknijpe


Notities

Baltje(s) is afgeleid van de voornaam Balle. Vergelijk Bolle en Boltje(s).



Jeen Lourens Stoker
x Reinskjen Aises

I

1. Louren Jeens Stoker (24 dec. 1783 benedenknijpe - 22 mei 1877 bovenknijpe)
x Wytske Gerrits Mulder (1 nov. 1789 nieuwehorne - 25 feb. 1882 sco) d.v. Gerrit Abeles Mulder en Trijntjen Hendriks Scholten
(x 12 aug. 1814 sonnega) boerenbedrijf

2. Aise Jeens Stoker (24 dec. 1783 benedenknijpe - 15 juni 1854 mildam)
x Akke Sipkes Heida (29 mrt. 1791 oudeschoot - 23 feb. 1855 sco.) d.v. Sipke Jans Heida en Saakjen Meintes, (x 23 mei 1821 sco.) boer te rotstergaast

I
Saakjen Aises Stoker (19 feb. 1822 het meer - 12 juli 1863 mildam)
x Sipke Jans Heida (1816 katlijk - ) z.v. Jan Sipkes Heida en Richtje Jans Baltje (x 10 april 1842 sco)
3. Gatske Jeens Stoker (6 okt. 1785 de knijpe - ? )
x Hendrik Jans Bijma (1 jan. 1784 rotstergaast - 4 nov. 1829 sco.)
(x 7 juni 1815 st.jansga)

4. Hielke Jeens Hylkema (29 aug. 1787 benedenknijpe - 12 mrt. 1862 oudeschoot)
x Hinke Klazes Jansma (17 aug. 1790 nieuweschoot - 28 mrt. 1874 lemsterland) hervormd, d.v. Klaas Jans Jansma en Grietje Meines
(x 9 juni 1813 de knijpe) onderwijzer in st.nicolaasga, winkelier, huisman in oudeschoot

Notities

Louren Jeens en Aise Jeens zijn tweelingbroers.

Hielke Jeens noemt zich geen Stoker maar Hylkema. Zijn eigen huwelijksakte ondertekent hij met "Hielke Jeens Hijlkama". De huwelijksaktes van zijn kinderen ondertekent hij met "H J Hylkema" (lange ij zonder puntjes).
De huwelijksakte vermeldt van Hielke Jeens: 'van beroep Onderwijzer der Jeugd' en 'wonende te Sint Nicolaasga'. Hinke Klazes woont dan te Nieuweschoot, vermoedelijk bij haar ouders. Haar vader Klaas Jans Jansma is 'lid van den Municipalen Raad'.
Uit de brieven van Hielke Hielkema te Zutphen:
- Sannes zegt over hem: "Op 20.8.1806 haalde hij de 4e rang (hij was toen schoolhouder te Rottum), in april 1809 haalde hij de 3e rang; hij woonde toen nog te Rotstergaast." De conclusie ligt voor de hand dat de weduwnaar Jeen Lourens reeds in 1806 in Rotstergaast woonde en dat Hielke (ongetrouwd) bij hem in woonde.
- Hielke Jeens trouwde op 9 juni 1813 met Hinke Klazes Jansma. Hun eerste kind, Reenia Hielkes (een verbastering/verhollandsing van Reinskjen?), kwam op 7 nov. 1813 ter wereld. Het was dus behalve een 'gemengd' huwelijk (bruidegom doopsgezind, bruid hervormd) ook een 'gedwongen' huwelijk.
- Op 1e Paasdag 26 maart 1815 werd Hielke in de hervormde kerk te Tjerkgaast gedoopt en als lidmaat aangenomen.
- In 1818 verhuist het gezin, vader, moeder, 1 dochter en 2 zoons, naar Oudeschoot waar Hielke winkelier/koopman wordt.
In de overlijdensakte van Reenia uit 1848 staat dat haar vader kastelein in Oudeschoot is en drie jaar later (23.3.1851) bij het huwelijk van dochter Sjoukjen presenteert hij zich als koemelker.
Hielke Jeens overlijdt in 1862, 74 jaar oud, te Oudeschoot. Hinke Jansma woont in 1864 bij het huwelijk van Fokke Hielkes nog in Oudeschoot. Ze overlijdt in 1874 op 83-jarige leeftijd in de gemeente Lemsterland.

Broer en zus Jan Sipkes Heida en Akke Sipkes Heida trouwen met nicht en neef resp. Richtje Jans Baltje en Ayse Jeens Stoker. Op hun beurt trouwen twee kinderen uit deze huwelijken ook weer met elkaar: Sipke Jans Heida met Saakjen Aises Stoker. De familie Heida was hervormd.


Generatie 3

Everen Jans Baltjes
x Hendrikjen Jelles de Groot
d.v. Jelle Yntzes de Groot en Aaltje Lammerts

I

1. Trijntje Everens Baltje (11 aug. 1834 bovenknijpe - 26 juni 1893 eng)
x Uilke Alberts Wijnstra (1835 langezwaag - ?) boer
z.v. Albert Annes Wijnstra en Antje Uilkes de Haan
(x 1 feb 1857 sco)

2. Jan Everens Baltje (26 aug. 1839 bovenknijpe - 25 aug. 1920 sybrandaburen)
x Lamkjen Idzes Idsinga (? - ?)
d.v. ? en ?
(x 11 mei 1864 sco)


Louren Jeens Stoker
x Wytske Gerrits Mulder
d.v. Gerrit Abele Mulder en Trijntje Hendriks Scholten

I

1. Jeen Lourens Stoker (3 juni 1815 benedenknijpe - 8 okt. 1887 nieuweschoot) arbeider te nieuweschoot, ongehuwd

2. Gerrit Lourens Stoker (3 april 1818 rotstergaast - 12 juli 1861 nijlamer)
x Antje Arjens Noorman (1822/23 haarlem - ) d.v. Arjen Wierds Noorman en Antje Gerrits Mulder (hervormd)
(x 30 mei 1844 wsw) boerenbedrijf nijlamer

3. Trijntje Lourens Stoker (3 jan. 1821 rotstergaast - 13 mrt. 1827 rotstergaast)

4. Reitze Lourens Stoker (13 nov. 1823 rotstergaast - 29 mei 1883 oudeschoot)
x Janneke Doekeles Douma (17 okt. 1818 franeker - 19 jan. sco.) d.v. Doekele Douwes Douma en Djieuwkje Jans Dijkstra
(x 27 jan. 1848 ut) boer in ter kaple en oranjewoud

5. Reinskjen Lourens Stoker (20 sept. 1826 rotstergaast - 14 april 1827 rotstergaast)

6. Trijntje Lourens Stoker (25 okt. 1828 nijehaske - )
x Pieter Pieters Libbenga (30 nov. 1835 oranjewoud - ) weduwnaar van Trijntje Talsma
(x 11 nov. 1886)

Notities

Hielke Hielkema uit Zutphen begon zijn brief van 23 nov. 1980 met: "Het lijkt me zinvol u deelgenoot te maken van enkele overpeinzingen, die ik had over het onderwerp dat ons beide interesseert."

Hier volgt overpeinzing nr. 5:
Op 5 dec. 1826 overlijdt Jeen Lourens Stoker te Rotstergaast en wel "in huis no. 9". Hij is dan 77 jaar oud. Nu blijkt dat zijn zoon Lourens Jeens Stoker tussen 1815 en 1818 van Benedenknijpe is verhuisd naar Rotstergaast. Zouden zij (Lourens en Wytske + kinderen) bij de bejaarde Jeen in huis zijn komen wonen en de boerderij hebben verzorgd in de laatste jaren van diens leven? Dit vermoeden zou bevestigd kunnen worden als hun kinderen Trijntje ( 13.3.1827) en Reinskjen ( 14.4.1827) ook in huis no. 9 zijn overleden. In elke geval woonde het gezin op 25.10.1828 (toen werd Trijntje geboren) niet meer in Rotstergaast, maar in Nijehaske.

Voor overpeinzing nr. 6 zie: De overstroming van 1825



Hielke Jeens Hylkema
x Hinke Klazes Jansma
d.v. Klaas Jans Jansma en Grietje Meines

I

1. Reenia Hielkes Hylkema (7 nov. 1813 st. nicolaasga - 24 aug. 1848 tjerkgaast) dienstbode te tjerkgaast, ongehuwd

2. Jeen Hielkes Hylkema (8 mei 1815 st. nicolaasga - 14 mei 1886 oudeschoot)
x Jantje Jans Boersma (27 okt. 1822 st. johannesga - 9 mrt. 1888 sco.) d.v. Jan Harmen Boersma en Grietje Klazes de Vries
(x 11 mei 1842 sco.) timmerman en veenbaas te oudeschoot

3. Klaas Hielkes Hylkema (20 feb. 1817 st. nicolaasga - 8 jan. 1889 gaa)
x Geeltje Theuwes de Jong (7 okt. 1813 harich - ?) d.v. Theuwe Feddes de Jong en Zwaantje Feikes Hogeterp
(x 13 mei 1842 langweer) boerenknecht in tjerkgaast, zetboer in balk

4. Reitze Hielkes Hylkema (15 feb. 1819 oudeschoot - 12 nov. 1895 sco.)
x Ypkjen Douwes Waayer (11 sept. 1814 kolderswold - ?) d.v. Douwe Krijns Waayer en Antje Frankes Frankema
(x 19 juni 1843 sloten) woonde in tjerkgaast en harich

5. Grietje Hielkes Hylkema (11 nov. 1820 oudeschoot - 27 okt. 1846 oudeschoot)

6. Yntze Hielkes Hylkema (5 juli 1822 oudeschoot - 3 okt. 1846 oudeschoot)
timmermansknecht, ongehuwd

7. Anne Hielkes Hylkema (28 jan. 1825 oudeschoot - 12 okt. 1900 tietjerksteradeel)
x Tjitske Aukes Sipkens (15 jan. 1831 optwijzel - 14 feb. 1919 groningen) d.v. Auke Sipke Sipkens en Sjoukjen Kornelis Broersma
(x 16 mei 1852 sco.) boerenknecht en schipper

8. Meine Hielkes Hylkema (14 april 1827 oudeschoot - 19 juli 1899 sneek)
x Sykje Meines Bergsma (30 nov. 1831 nieuwehorne - ?) d.v. Meine Harmens Bergsma en Aaltje Sietema
(x 21 nov. 1858 sco.) bewaarder te heerenveen; overleden te groningen

9. Sjoukjen Hielkes Hylkema (14 juli 1829 oudeschoot - ?)
x Lubbartus Reitzes Lemstra (25 nov. 1827 oldetrijne - ?)
(x 23 mrt. 1851 sco.)

10. Fokke Hielkes Hylkema (23 april 1832 oudeschoot - 13 feb. 1909 mildam)
x Leentje Jans Bootsman (24 nov. 1835 sonnega - 10 april 1923 mildam)
(x 7 mei 1864 sco.)

11. Stijntje Hielkes Hylkema (25 april 1834 oudeschoot - 25 sept. 1846 oudeschoot)

Notities

Reenia is ongetwijfeld een "duurdere" variant op Reinskjen, de moeder van Hielke Jeens. Reenia was dienstbode te Tjerkgaast.

Haar broer Klaas komt ook in Tjerkgaast terecht (als boerenknecht) en trouwt daar op 13 mei 1842 (2 dagen na zijn broer Jeen) met Geeltje Theuwes de Jong, wees sinds 23 dec. 1822 toen haar ouders onder Rotsterhaule (met een arreslee?) door het ijs zakten en verdronken (ze lieten 6 kinderen na). Klaas was toen boerenknecht en Geeltje boerendienstbode, maar in mei 1844 verhuizen zij met zoontje Hielke (geboren 1844) naar Balk waar Klaas zetboer wordt op "Westerburg", in dienst van Jan Poppes (tot na 1869). (gegevens van Hielke Hielkema - Zutphen)

Jeen Hielkes is timmerman te Oudeschoot, in elk geval tot april 1853. In december 1854 treffen we hem aan als veenbaas te Oudeschoot en dat is hij in 1877 bij het huwelijk van zoon Hielke Jeens nog steeds. In 1880 (bij het huwelijk van Hinke Jeens) noemt hij zich: vervener.

Zowel de derde zoon van Hielke Jeens Hylkema als van Louren Jeens Stoker heet Reitze. Dit doet het bestaan van een jong overleden broer Reitze Jeens vermoeden. De beide echtgenotes hebben geen broer die Reitze heet.

Yntze zou genoemd kunnen zijn naar Hielke's oom Yntze Willems Baas (x Eelkjen Lourens Stoker) die zelf geen kinderen had.

Anne Hielkes is bij zijn huwelijk boerenknecht te Oudeschoot. Hij trouwt in 1852 met Tjitske Aukes Sipkens, dienstmeid te Nieuweschoot en dochter van Auke Sipkes Sipkens, schipper te Opeinde. Haar moeder Sjoukjen is dan al overleden. In 1853 en 1857 is Auke resp. arbeider en veenbaas te Oudeschoot. In december 1879 is hij schipper te Groningen en later (in 1880 en 1884) te Beets en Beetsterzwaag.

In 1846 overleden drie kinderen: Grietje, Yntze en Stijntje.