Venlo
 
Als ik om half negen in de keuken het ontbijt krijg voorgeschoteld zijn de mannen van Shell al vertrokken. Eenmaal buiten het dorp zie ik hun voetsporen in het zand. We zijn de eersten vandaag. Langs het pad zijn ze bezig met hondendressuur - een grimmige affaire met herders en andere mormels die de plaatselijke bezittingen moeten bewaken.
Ten zuiden van Swolgen begint de Swolgenderheide - grotendeels bos. Na een half uurtje lopen raak ik de roodwitte markering kwijt. Ik loop pal zuid en beland op een fietspad tussen de aspergevelden. Met mijn kompas bepaal ik nauwkeurig de richting van het fietspad en weet het zo op de kaart te traceren. Het nummer van de eerste paddestoel bevestigt mijn vermoeden. Ik bevind me op de Meerlose Baan - een kaarsrecht stuk van Meerlo naar Blerick. Het zou een stuk van een oude Romeinse weg kunnen zijn. Aan deze kant van de Maas liep de heerweg van Nijmegen naar Maastricht. Blerick (Blariacum) lag er aan en Cuyk (Ceuclum) ook.
Wat tegen deze veronderstelling spreekt is dat archeologen in Lottum (wel op deze hoogte, maar dan aan de Maas) een Romeinse versterking vermoeden.

In de aspergevelden zijn Polen aan het werk. Dat wil zeggen: de mannen roken en kletsen aan de akkerrand - de vrouwen staan wijdbeens over de aspergeruggen gebogen. Ze dragen kleurrijke rokken en hebben hoofddoekjes om. Een VW-busje staat klaar om bij dreigend gevaar het hele gezelschap te evacueren.
Zo werken de aspergetelers. Hun bedrijfsvoering is gebaseerd op Poolse zwartwerkers. Het witte goud wordt gewonnen door zwartwerkers. De telers innen het goud, de Polen werken voor 4 à 5 gulden per uur - vernam ik van een caféhouder in Venlo. In Nederland is asperge telen een achterhaald bedrijf. Als je je werknemers niet meer dan f 50,- zwart per dag kunt betalen (laat het f 100,-/dag zijn bij een gulle teler), dan hoor je in een ontwikkelingsland thuis of in een andere tijd - in de tijd van plantages en uitbuiting.
Waar verblijven die Polen en wat krijgen ze te eten? De telers brengen ze onder in omgebouwde kippenhokken. Wat ze te eten krijgen weet ik niet, maar een Nederlander die acht uur per dag asperges steekt, eet en drinkt al snel voor f 50,- op.
Ik ben ervoor in Nederland asperge telen te verbieden. Laten die telers een eerlijk beroep zoeken.
IJsheiligen
Wie zijn de IJsheiligen? Dat zijn Mammertus, Pancratius, Servatius en Bonifatius. Met ijs of nachtvorst hadden deze mensen natuurlijk niets te maken. Men ontdekte dat het op hun feestdagen, 11-14 mei, vaak zeer koud kon zijn en gaf ze daarom de naam IJsheiligen.
Servatius was de eerste bisschop van Tongeren en Maastricht.
Tai Ji tussen de paddestoelen 22762 en 22761. Houthuizerheide heet het hier. Allemaal bos. Een groep hondenbezitters heeft op deze plek afgesproken voor een wandeling: auto's en een hoop geblaf. Ze zien mij bezig en zijn zo vriendelijk een afslag eerder het bos in te gaan.
Helderblauwe lucht en veel wind. De Bilt zit er weer helemaal naast voor dit deel van het koninkrijk. We zitten in de IJsheiligen.
- Den Iesheiligen, dan kunt ge allerlei weer verwachten hè... hoor ik 's-avonds iemand in Venlo zeggen.
Vandaag is het Sint Servatius met kans op nachtvorst. Pas na de IJsheiligen mag je hogere temperaturen verwachten.
 
Grubbenvorst
In Grubbenvorst is de ruïne van een Romeins Castellum gevonden. Het heeft waarschijnlijk aan de weg van Nijmegen naar Maastricht gelegen.
 
Supermarkt Jan Linders in Grubbenvorst. Ze delen gratis donuts uit. Ik neem het pontje naar de overkant en zie in de verte Venlo liggen. Langs de Maas bij Velden liggen nog stukken van de nooddijk die afgelopen winter met zandzakken is opgeworpen. Speelgoedzand is het - bedoeld voor de zandbak. Dat staat erop tenminste.
Genooi met de kapel van Onze Lieve Vrouwe van Genooi - het volgende bedevaartsoord. Onze Lieve Vrouwe is in dit verband Maria, moeder van Jezus. Al in de Middeleeuwen is zij haar zoon in populariteit voorbij gestreefd. In Noordwest-Europa nam ze de plaats in van de Germaanse godin Freija. Freija was in de Noorse mythologie de godin van vruchtbaarheid, liefde en huwelijk. Het Nederlandse 'vrijdag' is naar haar genoemd. Venus was de Romeinse godin van de liefde. In voormalig Romeins gebied heet de dag naar haar: Dies Venis in het Latijn (dag van Venus), vendredi in het Frans. In de derde eeuw namen de Germanen de Romeinse weekindeling over en vervingen daarbij enkele Romeinse goden door goden van eigen bodem. Je staat er niet zo bij stil, maar vrijwel al onze dagen zijn genoemd naar verdwenen goden.
Maar om op Maria terug te komen. In de vierde eeuw werd ze maagd. In de bijbel is niets over haar maagdelijkheid te vinden. Dat hebben de eerste kerkvaders bedacht. Ettelijke concilies later werd zelfs de leer van de drievoudige maagdelijkheid aangenomen: voor de conceptie was ze maagd, tijdens de zwangerschap was ze maagd en na de geboorte van Jezus was ze nog steeds maagd. Om dit soort kwesties ging men in die tijd met elkaar op de vuist. Nu nog in wezen. De twistpunten zijn verlegd, de agressie is gebleven.
Freija
Noorse godin van de liefde.
Vrijdag = dag van Freija.

Venus
Romeinse godin van de liefde.
Vendredi = dag van Venus.
De wereldgeschiedenis kent meer voorbeelden van vrouwen die zonder bemoeienis van een man kans zagen kinderen te baren. Boeddha (ca 600-500 vC) beweerde ook dat zijn moeder door een bovennatuurlijke ingreep van hem was zwanger geraakt. Het staat iets sjieker en bovendien: hoe zou een gewone boerenlul een god of halfgod kunnen verwekken? Meer voorbeelden: de Egyptische god Ra (3000 vC) werd geboren uit een altijd maagd gebleven godin en de Noorse god Heimdallr was zoon van negen maagden tegelijk!
Maria-verering in Genooi. Maar er is op deze plek ook een Romeins bouwwerk gevonden uit de 2e-3e eeuw met dakpanstempels van het derde legioen. Dit geeft te denken. Eerst een Germaans heiligdom, toen een Romeinse tempel en tenslotte Maria-verering? Het is een mogelijk scenario. Opgravingsgegevens ontbreken en die zullen ook blijven ontbreken. Alle archeologische opgravingen in Nederland zijn noodopgravingen. Ze krijgen zo weinig geld dat de archeologen zich moeten beperken tot onderzoek van locaties die dreigen te verdwijnen door aanleg van wegen of woonwijken.
  Ik volg de Maas tot aan de Puteanusstraat waar Pension Knapen staat. Ik ben te vroeg. Het is twee uur en het pension is nog dicht. Bij de VVV aan het Stationsplein krijg ik de verzekering dat ik vanaf vijf uur in het pension terecht kan.
- Mevrouw Knapen is vast even boodschappen doen, zegt het meisje.
Ik kom er vandaan met een plattegrond en een stadswandeling. Venlo puilt uit van de Duitsers. Waar ze vooral voor schijnen te komen zijn sigaretten en koffie. De sigarettesloffen liggen hoog opgetast in de winkels. Voor veel Duitsers is Venlo de dichtstbijzijnde grote stad.
Mooie vrouwen lopen er ook rond in Venlo. Ik zeg het maar even. Het valt me zo op. Vooral Duitse. Goed verzorgd en aardig om te zien. In het zuiden van Nederland doen vrouwen hun best er leuk uit te zien. Misschien ook dat ze hun sterke punten beter uit de verf laten komen.
  Om vijf uur meld ik me opnieuw op Puteanusstraat nummer 6. Mevrouw Knapen doet open. Een aardige dame van een jaar of zestig met een gezellig Limburgs accent. Ze heeft nog een plekje vrij. Een eenpersoonskamertje aan de achterkant. Ik ben er zeer content mee: een ouderwets pension, hartje binnenstad en toch lekker rustig. Misschien mag ik twee nachten blijven. Dat moet ze nog even bekijken. Ik krijg geen sleutel van de voordeur. Dat is in Venlo niet vertrouwd. Mevrouw Knapen rekent erop dat ik vanavond voor elf uur weer binnen ben.
  Zoekend naar een restaurant laat ik mijn neus even op de Maaskade zien. Venlo's achterkant. Brutale pooiers en dealers die naar je schreeuwen en je achterna lopen. Geen Venloërs van origine, zo te zien.
In de menu's is het allemaal asperges wat de klok slaat. Spargel op zijn Duits. Voor het raadhuis staat een grote feesttent en er speelt een band. De aspergefeesten zijn in volle gang. Jaja, in de grote stad is het smullen en feestvieren geblazen en ondertussen staan die arme Polen voor een habbekrats in het veld te ploeteren.
Mijn keus valt op 't Smeckeltje aan de Oude Markt. Eenvoudig doch gezellig. De waard gaat van tijd tot tijd met een dienblad naar buiten om ergens in de buurt twee pils te bezorgen. Het doet me denken aan Café Dauphine uit de Maigrets waar ze tijdens de verhoren sandwiches en demi's vandaan laten komen. Het wordt overigens tijd voor een Maigret, om in de Franse stemming te komen.
Vanavond is het songfestival op TV, met Paul de Leeuw.
- Nou dan ben je jarig, hoor ik een vrouw zeggen. Ik mag dee man nie.

Venlo heeft geen rustig Grand-Café waar je een avond zou kunnen doorbrengen om boek of krant te lezen. Raar voor zo'n grote stad. Ik keer vroeg op de avond terug naar het pension en repeteer Chinese karakters op mijn kamertje.
- Ik heb de verwarming maar aangedaan, zegt mijn hospita bemoederend. Want het is fris hè?
Tja, wat wil je. Den Iesheiligen...