Stockum
 
En wie tref ik vanochtend tegenover me aan de ontbijttafel? Het echtpaar uit Scheemda. Kees en Atie. Vandaag lopen ze naar Holten en vanavond moeten ze weer naar huis. Ze vragen waar ik heen ga.
- Naar het zuiden. Eerst maar eens naar Maastricht. Daarna zie ik wel verder.
- Je kunt doorlopen tot Nice, zegt Kees. Daar loopt een pad naar toe.
- Ik weet het.
- Of naar Parijs, zegt Atie.
- Ja, dat kan ook. Maar in dat geval moet ik op een gegeven moment rechtsaf.
Kees lacht.
- Ja, op een gegeven moment krijg je dan zo'n afslag naar rechts. En dìe moet je nemen.

 
 
 
 
 
Vandaag ben ik precies een week op stap en tevens is het vijftig jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Twee gedenkwaardige gebeurtenissen.

Ik volg de Luttenbergerweg om weer op de Hellendoornse Berg te komen. Rechts ligt het Avonturenpark Hellendoorn - voor kinderen. Voor volwassenen vielen hier voor het laatst rond 1900 avonturen te beleven. Je kunt je het nauwelijks voorstellen, maar destijds woedde er goudkoorts op de Hellendoornse Berg! Men dacht een goudader te hebben aangeboord. Onder leiding van een Transvaals deskundige werd wekenlang vergeefs naar het edele metaal gezocht. Nu herinnert alleen de naam van een kampeerplaats nog aan deze periode: camping De Gouden Bergen.

Om tien uur bereik ik de Noetselerberg en daar op een paadje langs de bosrand vind ik een geschikte locatie voor mijn Tai Ji oefeningen. Heide zover je kijken kunt onder een helderblauwe lucht en verder alleen geluiden van vogels. Het begin van een stralende zomerse dag. Af en toe passeert in de verte een wandelaar. Een betere plek voor Tai Ji kun je je niet wensen.
Het bezoekerscentrum van Staatsbosbeheer is gesloten (bevrijdingsdag), maar het kraampje naast de parkeerplaats opent haar luiken om elf uur en de eerste kop koffie is voor mij. Je hebt van die dagen waarop alles feilloos op elkaar aansluit.

Minder feilloos is mijn VVV-kaart die evenals als gisteren het Pieterpad anders laat lopen dan in werkelijkheid. Niet dat het veel uitmaakt. Ik beland op de Holterweg en kies daarna de Plaggenweg om weer op erkende paden te komen. De Plaggenweg is een zandweg met rijwielpad en op dat pad rijden zoveel fietsers dat ik het druk krijg met goeiedag zeggen. In deze variant loop je een stukje om en je mist de Holterberg, maar er zijn ergere dingen. Zoals die stofwolk die dichterbij komt en een Mercedes blijkt te zijn die in volle vaart over de zandweg voorbij stuift. Waar moet je als wandelaar nog lopen als je zelfs op zandpaden niet veilig bent voor die apen in hun blikken doosjes?
Via de Oude Hellendoornse Weg (een zandpad) kom ik bij de bosrand en daarna volgt de afdaling over de Holter Enk naar het stationnetje van Holten. Einde Overijsselse Heuvelrug. Op dit lange rechte stuk zie je pas goed hoeveel wandelaars er deze vrijdag op pad zijn. Teveel - naar mijn smaak. Je loopt in ganzenmars over het Pieterpad. Na Holten wil ik een andere route kiezen - weg van de Pieterpadsnelweg.

In Holten is het hele dorp uitgelopen voor de bevrijdingsoptocht. In dichte drommen staan de mensen op de trottoirs. De gelukkigen zitten voor bij de weg op klapstoeltjes. De bevrijders kunnen elk moment met hun jeeps en motoren binnen komen rijden. Voorlopig zien de toeschouwers in het voorprogramma een eenzame wandelaar die zijn toevlucht tot het wegdek heeft gezocht. Op de trottoirs is er geen doorkomen aan.
Aanvankelijk wilde ik in Holten blijven, maar het is nog vroeg in de middag en de mensenmassa's schrikken me af. En zo loop ik binnen twintig minuten na binnenkomst het dorp weer uit over de Beusbergerweg. Dat was Holten.

Ik ga mijn geluk in Markelo beproeven - weg van het Pieterpad en het bevrijdingsrumoer. Voor bezitters van legervoertuigen zijn dit overigens gouden tijden. Je ziet ze overal rondrijden, in kakikleurige kledij, pijp of sigaar in de mond. Ze spelen bevrijdertje en de bevolking speelt mee. Het is mooi weer - heel geschikt voor de open voertuigen. Aan boord hebben ze kinderen en veteranen in uniform - meest Canadezen. Wat wil je nog meer? Nou ja... wat ik een beetje mis zijn wegvluchtende Duitsers. Daar heeft de regie niet in voorzien. Vooraf aan de intocht van de bevrijders had ik graag groepjes wegvluchtende Duitsers gezien. Af en toe een paar schoten misschien. Dit zou voor de mensen langs de route het wachten aanzienlijk hebben bekort.
Bij Holten, zo zag ik later, ligt een groot oorlogskerkhof waar de meeste Canadese soldaten begraven liggen die in 1945 in het noorden en oosten van Nederland zijn gesneuveld. Vandaar de drukte. Achteraf had ik er waarschijnlijk ook geen kamer gevonden.



*)
Het hotel in Markelo bleek later niet duurder te zijn dan het pension. In de oren van de meeste Nederlanders klinkt pension misschien goedkoper dan hotel, maar je hebt tegenwoordig ook hele dure pensions.
De kerktoren hoort het dorp te domineren. Met andere woorden: het eerste wat je van een dorp hoort te zien is de kerktoren. Markelo heeft ook een kerktoren, maar het gevaarte van de Zuivelcoöperatie eist alle aandacht op. Een wanstaltig gedrocht midden in het dorp. Foei!
Tweede punt van kritiek: de drukke snelweg Holten-Goor die dwars door het dorp loopt. Zo'n weg moet je om het dorp heen leggen. En let dan even niet op het gejammer van de middenstand - dat is van voorbijgaande aard. Bovendien - de mensen die nu met 70 km/uur door het dorp jakkeren komen hier niet om boodschappen te doen. Kortom: het zuivelgedrocht eruit en de snelweg er omheen. Daar zou Markelo een stuk van opknappen.
Het VVV-kantoor in Markelo is gesloten. Op 5 mei verwachten ze hier geen toeristen. Wat ontbreekt is een overzicht met logeeradressen. Even een klein papiertje achter het raam. 't Is haast geen moeite. Maar evengoed: het is er niet. Jammer.
In het restaurant er tegenover steek ik mijn licht op bij de ober.
- Nee, logies en ontbijt kennen we niet in Markelo. Er is wel een hotel, maar dat is nogal luxe.*)
- Duur?
- Hoe duur weet ik niet precies, maar er is hier een pension in de buurt aan de weg naar Diepenheim. Zo'n drie kilometer verderop. Dat is veel goedkoper.
Die weg loopt naar het zuiden - de goede kant op. Even later komt de jongen terug met een bierviltje waarop hij het telefoonnummer van De Hoestinkhof heeft genoteerd. Ik bel. Ze hebben nog precies één kamer vrij, maar doen niet aan warme maaltijden en dat is goed om even te weten.
  Het terras loopt vol en een oude man en vrouw vragen of ze bij mij aan het tafeltje mogen komen zitten. Natuurlijk. De vrouw heeft een heel mooi tevreden oma-gezichtje. Ik zie haar al zitten met een borduurwerkje op schoot, turend over haar goudgerand brilletje. Ze komen uit Soest en het is hun eerste vakantiedag. Ze huren een huisje bij Manege Meenderinkboer wat een groot paardesportcentrum schijnt te zijn. Maar je kunt er ook huisjes huren - zonder paard. Vanuit Markelo gaan ze fietstochtjes maken.
- We zijn goede vrienden, zegt de man. We zijn allebei alleen overgebleven en nu trekken we veel samen op.
Heel eerlijk. Hij wil niet dat ik denk dat ze getrouwd zijn, want dat is niet zo. Hij stelt zich voor als Hendriks. We vragen de menukaart en daar is iets eigenaardigs mee aan de hand. De gerechten die er op staan zijn of duur, ergens achter in de twintig gulden, of heel goedkoop en dan heb je iets voor minder dan een tientje in de snacksfeer. Ik vraag de ober of je er niet iets tussenin kunt krijgen. Bijvoorbeeld: de bal gehakt uit de snacklijst en dan gebakken aardappels met groente als elementen uit de duurdere gerechten. En dat alles bijvoorbeeld op één bord. Welnu - dat kan. Als ik van het toilet terugkom zeggen mijn tafelgenoten:
- We hopen niet dat u het niet erg vindt, maar wij hebben precies hetzelfde besteld.
- Waarom zou ik dat erg vinden?
De kok maakt er iets moois van en alle drie eten we ons bordje leeg. Met al die voorbijtrekkende legervoertuigen komt het gesprek vanzelf op de bevrijding. En dan blijkt meneer Hendriks zelf anderhalf jaar in een concentratiekamp te hebben gezeten - in Duitsland. Hij hielp het verzet aan valse persoonsbewijzen en werd verraden. Tijdens het laatste oorlogsjaar kon hij met enkele anderen uit het kamp ontsnappen. Ze bereikten Hamburg en daar hebben ze zich de laatste oorlogswinter in leven weten te houden. Daarna lopend naar Nederland. Terug naar huis.
Hendriks praat uit zichzelf niet zoveel. Bovenstaande ben ik vragenderwijs aan de weet gekomen. Hij antwoordt kort en feitelijk. Daarna kijk je toch anders tegen zo'n man aan. Hij heeft iets meegemaakt waarbij elke survival of outdoor adventure in het niet valt.
- Je kunt veel meer hebben dan je denkt, zegt hij. Maar je moet mekaar helpen. Anders red je het niet.
  'Stokkum' zegt de kaart. 'Stockum' zegt het plaatsnaambordje. De Hoestinkhof is een tot pension omgebouwde boerderij. De organisatie is in handen van een moeder met flink uit de kluiten gewassen zonen. Randstedelingen. Eén van de zonen brengt me naar m'n kamer. Hij laat op de gang zien waar ik toilet en douche kan vinden. Terug op de kamer blijkt achter een deur ook douche en toilet aanwezig. Erg luxe allemaal. Wat gaat me dit kosten? De prijslijst vermeldt f 42,- per persoon per nacht plus een 1-persoonstoeslag van een tientje als je alleen op een tweepersoonskamer zit. Dat klinkt ietwat krenterig. Het tweede bed gebruik ik immers niet en van het dubbele handdoekenstel gebruik ik maar één. Je betaalt dus eigenlijk extra voor het feit dat ze heel misschien de kamer later op de avond nog aan twee mensen hadden kunnen verhuren.
  Om kwart over acht wordt beneden in de pension-huiskamer koffie geserveerd, zo is mij verteld. Gratis. Na het journaal van acht uur. Geen onaardig idee. Tegen achten loopt de huiskamer vol met gasten. Meest stelletjes. Ze hebben vandaag allemaal een stukje gefietst en wisselen hun belevenissen uit.
Dan het NOS-journaal van 5 mei 1995. Nieuwslezeres Pia Dijkstra praat de beelden aan elkaar.
- Heel Nederland viert feest!... horen we. Het is overal erg gezellig. Zoals bijvoorbeeld in Rotterdam - daar is het erg leuk. En in Wageningen neemt Z.K.H. Prins Bernard een defilé af - daar is het ook leuk. Gerard Arninkhof mag hem een vraag stellen. De zichtbaar vermoeide prins antwoordt heel beleefd. En daarna stelt Gerard hem nog een vraag, want Gerard is journalist en die kunnen geen maat houden: hoe het nu verder moet met de 5-mei viering? Vindt de prins ook niet dat...? Ja dat vindt de prins ook. Einde interview. Vervolgens de toespraak van Beatrix. Daarna:
- En dan nu het overige nieuws.
We zien beelden uit Bosnië. Daar is het niet leuk.
- En dan nu terug naar het bevrijdingsfeest in Amsterdam...
Daar is het weer leuk, zo meldt ene Henneman voor theater Carré. Dat was het NOS-journaal van acht uur. En toen was er koffie. Eén van de zonen schenkt in.
Thuis kijk ik al jaren geen TV meer. Mijn toestel heb ik bij het grof vuil gezet - daar, waar ook de meeste programma's thuishoren.

Bij het vallen van de avond maak ik nog een wandelingetje over een stille landweg. Het terrein is licht glooiend. In de verte een bosrand. De laatste boeren rijden op hun trekkers naar huis. Er fietst een meisje voorbij.
- Moi
- Moi.
The end of a perfect day.