Een leven lang fit
Veel fruit. 's Morgens zelfs alleen maar fruit om de maag op adem te laten komen.
Eén vast voedingsmiddel per maaltijd: eet niet tegelijk eiwitten (vlees) en zetmeel (aardappels).
Vermijdt zuivelprodukten. Melk is heel slecht! Ons lichaam is niet berekend op de afbraak van koe-eiwit (caseïne).
-Een leven lang fit
Harvey en Marilyn Diamond




Spijk
 
's Morgens vroeg klinkt er een panfluitconcert door het huis.
- Je kunt aardig spelen... zeg ik tegen Anna als ik beneden kom.
- Dat was een plaat. Zo goed kan ik het nog niet.
Foutje. Van fluiten heb ik geen verstand. Anna neemt tegenover me plaats aan de ontbijttafel. We eten samen, begrijp ik. Op mijn bord ligt een halve grapefruit met een lepeltje. Dat sla ik over. Mijn gastvrouw is aanhangster van Een leven lang fit en dat betekent: 's morgens alleen fruit.
- Helpt het?
- Ja, het bevalt me heel goed. Ik ben al in drie jaar niet ziek geweest.
- Dan helpt het. Zelf doe ik aan Tai Ji.
- Heb ik ook gedaan. Drie jaar lang. Maar ik ben alles weer vergeten. Ik oefende thuis ook niet.
Toevallig. Zoveel mensen zijn er nu ook weer niet die les in Tai Ji hebben gehad. We krijgen het over religie. Anna gelooft er in en het is een bron van inspiratie in haar schilderwerk.
Jacqueline is ook wakker geworden. Ze komt er bij zitten en vraagt waar ik naar toe ga.
- Weet ik nog niet. Naar het zuiden.
- Maar hoe lang blijf je dan weg?
- Weet ik ook nog niet. Een maand, misschien een paar maanden.
- Goh, Anna, hoor je dat. Hielke blijft misschien wel een paar maanden weg!
Zelf zijn de zussen geen wandelaars. Wel zijn ze met z'n tweeën eens een stukje richting Zelhem gelopen, om te kijken waar al die mensen toch vandaan kwamen.

In het Pieterpadtraject laten ze je tussen Doetinchem en Spijk drie uur achtereen door het Bergher Bos lopen - van de Hettenheuvel tot Hoch Elten. Daar heb ik geen zin in. Ik kies een route over Braamt, Zeddam en 's-Heerenberg. Daarbij speelt het vage plan om via Kleve door te steken naar Gennep. Dat scheelt een etappe.

Het weer. Het weer is mistroostig en bij het verlaten van Doetinchem vallen de eerste spatjes. In Braamt gaat Café Peeters pas om twaalf uur open. Ik doe Tai Ji bij een verlaten schaftkeet op een heuvel in het Zeddammerbos en vind een hotel-restaurant aan de rand van Zeddam. Een hotel met oude mensen. Het is er warm en ik verbrand m'n tong aan een stuk appelgebak - te lang in de magnetron gelegen. Zeddam heeft nog veel meer hotels, zie ik later, en ook wel een aardig centrum.

 

Euregiopad - Noaberpad
Het Euregiopad loopt van Emmen naar Emmerich, door de grensstreek. De naam Euregio kan alleen door een ambtenaar verzonnen zijn. Inmiddels is de naam herzien. De wandeling heet nu het Noaberpad en loopt van Nieuwe Schans naar Emmerich. Er hoort een fraai boekje bij met kaarten en foto's in kleur.
Vanuit Zeddam probeer ik de verbinding te vinden tussen het Pieterpad en het Euregiopad. Lukt niet zo goed. Het begint nu echt te regenen en voor het eerst komt de poncho er aan te pas. Een klimmetje naar Hotel Montferland en dan sla ik, bij gebrek aan markeringen, een paadje in dat me wel goed lijkt. Alras blijkt dat ik verkeerd zit. Verdwaald in het bos van Montferland.
Ik heb geen zin om terug te keren. Zou ik weer die heuvel op moeten. Juist als ik erover denk mijn kompas maar eens te raadplegen, duikt er een bruidspaar op. De bruid en bruidegom zijn hier om kiekjes van zich te laten maken. Kiekjes in de regen. De uitleg van de bruidegom brengt mij weer op het rechte pad en dat is hier de Oude Eltense weg.
Alleen in het bos in de regen. Dat is niet gezellig. Maar als ik eenmaal buiten het bos ben, klaart het op. Ik eet een krentenbol en volg de Vossenweg langs de bosrand naar 's-Heerenberg.

's-Heerenberg. Het stadje ontstond rond het kasteel van de heren van Bergh. Het kasteel staat er nog. Het dateert uit de 13e eeuw en het Bergher Bos hoorde erbij. In 1379 kreeg 's-Heerenberg stadsrechten. Het is een mooi stadje met smalle middeleeuwse straatjes. Ik ga naar de VVV om te kijken of ze een kaart hebben van het stukje Duitsland tussen hier en Gennep. Hebben ze niet! De VVV heeft geen nauwkeurige kaart van het gebied dat twee kilometer verderop ligt...
- Zo'n kaart bestaat niet... zegt de medewerker.
Maar hij heeft ongelijk. Twee dagen later zie ik de kaart liggen in een eethuisje te Milsbeek. Een Radwanderkarte 1:50.000 van de Kreis Kleve, te bestellen bij de stad Kleve. Bij terugkeer in Groningen heb ik de VVV in 's-Heerenberg een briefje gestuurd om ze hierop attent te maken.
Ik droog op in een café ergens op de hoek van de straat waar ze ook Zimmer frei hebben. Aantrekkelijk adresje, maar het is nog vroeg in de middag en ondertussen is het droog. Waar zal ik eens heen gaan? Zonder goede kaart zie ik van de voorgenomen doorsteek af. Ik verleg mijn bestemming voor vandaag naar Spijk en bij een warme chocolademelk stippel ik de route uit.
Stokkum
Afgeleid van Stockheem - een blokhut, opgebouwd uit horizontale ronde boomstammetjes.
Stokhem bestaat ook - aan de Geul bij Wijlre. Ook in België ligt een Stokkem, aan de Maas ter hoogte van Sittard.
Ik loop de stad uit via het Nachtegaallaantje. Stokkum. Dat is de tweede Stokkum binnen een paar dagen. Linksaf en dan de Duitse grens over. De weg voert over de A12 naar Borghees (een restaurant). Daar slaat het Euregiopad linksaf naar Emmerich. Ik loop rechtdoor naar Hüthum. Het loopt een beetje unheimisch in dit gebied. Alsof ze elk moment kunnen beginnen te schieten. Er jagen donkere wolken voorbij die de sfeer nog grimmiger maken.
De VVV-kaarten laten het afweten zodra je de grens over bent. Dan wordt de informatie plotseling uiterst summier. Raar is dat.

 

Borghees
Borghees wordt voor het eerst genoemd in 827 als Villa Hese. Nu is het een restaurant.
Hüthum is mijn eerste buitenlandse plaats tijdens deze wandeling. 'Waarvan akte' denk ik en wil een foto maken van het bekende gele plaatsnaambordje met de zwarte letters. Maar alleen het plaatsnaambordje is wat mager. De kerktoren wil ik er ook bij op hebben en daarvoor moet ik de weg af naar een terreintje waar rommel ligt. Uit het huis ernaast komt een vrouw naar buiten stuiven.
- Was machen sie dort?
- Ich nehme ein Foto.
Of is foto vrouwelijk, denk ik bij me zelf, dan had het eine moeten zijn. Lastig taaltje.
- Und wafür machen Sie das?
- Für mein Vergnügen.
Het mens denkt warempel dat ik de schroothoop naast haar huis sta te fotograferen. Daar hebben ze al een hoop narigheid mee gehad, betoogt ze. Ik probeer haar uit te leggen dat ik hier niet met rugzak en al naar toe gelopen ben om haar schroothoop te fotograferen. Ze gelooft het maar half. Ze denkt aan een slimme journalist in vermomming. Bovendien sta ik op haar grondgebied en dat wil ze niet hebben. Mijn eerste buitenlandse confrontatie. Met een boze heks. Maar de foto is gelukt! Hüthum, Stadt Emmerich, Kreis Kleve, Zollgrenzbezirk.
  Ik had mij een wandeling over de dijk langs de Rijn voorgenomen, maar de weg die de kaart aangeeft bestaat niet meer en op de dijk lopen schapen. In Nederland zou ik over het hek geklommen zijn, maar hier in den vreemde hou ik me in. Ik neem de weg langs de Ufterhof. Via uitgestorven weggetjes kom ik weer bij de grens. Opgelucht passeer ik grenspaal 661. Het was een naargeestig stukje Duitsland.
Ik klop aan bij boerderij de Wardshof voor een overnachting. Alleen de knecht is thuis. Hij vraagt of ik van te voren gebeld heb. Nee, ik heb niet gebeld. Nou, dan weet hij het verder ook niet.
  In Spijk zit alles dicht. Ik zet m'n rugzak tegen de pui van Herberg De Smid om uit te rusten. Er draait een landrover het erf op en een vrouw begint inkopen uit te laden. Zo te zien heeft ze iets met het café te maken.
- Weet u ook of je in Lobith ergens kunt overnachten?
- Nee, maar als je wilt kun je hier wel overnachten. We hebben een kamer voor Pieterpadlopers. Het is natuurlijk niet al te luxe, maar...
- Maakt niet uit.
We stappen de herberg binnen, die ondanks het bordje 'Gesloten' gewoon open blijkt te zijn. Terwijl de waard mij een drankje inschenkt, brengt zijn vrouw de logeerkamer in gereedheid. Het is een grote kamer met een stretcher. In een hoek staan de instrumenten van de Spijkse fanfare. De waard zelf speelt tuba. Hij doet het even voor. Vrolijke man van een jaar of veertig. Heeft in Groningen de Sociale Academie doorlopen, werkte met gevangenen in Balkbrug en heeft nu dit café in Spijk.
  - Ik zou een uitsmijter voor je kunnen maken.
- Dat is goed.
Hij maakt een uitsmijter. Het is voldoende om de eerste honger te stillen. Maar beter iets dan niets.
In het café lopen drie kinderen rond. Er zijn geen andere gasten. De cd-speler blijft geregeld hangen en wordt met een krachtterm weer op het goede spoor gebracht. Een gezellig huishouden.
's Avonds ben ik de enige gast. Pa is op stap met de biljartclub. Moeder en zoon kijken TV en bekvechten over wie er afwast en theezet. Buiten regent het.
- Dinsdagavond is het hier altijd heel rustig...
Af en toe is er wat aanloop. Mensen die een pakje sigaretten, een fles frisdrank of een slaatje willen hebben. Een jochie komt binnen voor een pakje Camel (voor z'n moeder) en een zakje chips (voor hemzelf).
- De Camel is op. Bel maar even met je moeder of Stuyvezand ook goed is.
Jochie belt. Stuyvezand is ook goed. Jochie verdwijnt door klingelende cafédeur met Stuyvezand en chips.
Ik maak nog een ommetje over de dijk - in de regen. De Rijn komt bij Lobith ons land binnen, zo heb ik op school geleerd. Dat moet zijn: Spijk. Lobith ligt niet eens meer aan de Rijn sinds men in 1776 het Bijlands Kanaal gegraven heeft om tussen Tolkamer en Millingen een rivierlus af te snijden.