Bourbon-Lancy
 
De camions verstoren de nachtrust. Met het raam open is het of ze naast je bed langs rijden, met het raam dicht is het benauwd in de kamer. De familie zelf slaapt aan de achterkant - de voyageurs moeten voor bij de weg proberen de nacht door te komen.
Beneden loopt moeder de vrouw in haar peignoir. Ze maakt het eten klaar voor de kinderen. Een oude man, met een eigenaardig wit slagershoedje op, dweilt de vloer aan. Hij kan niet praten, maar lijdt er niet onder. In een goede samenleving is niemand overbodig. De baas serveert het ontbijt - pot thee, kannetje warme melk, twee croissants - en zet koffie voor de eerste klanten.
- Vous allez où aujourd'hui?
- Bourbon-Lancy.
- C'est pas loin.

't Is inderdaad niet ver - slechts veertien kilometer over de snelweg.
 
Een weggetje door het heuvelland naar Vitry-sur-Loire. Vitry heeft vijfhonderd inwoners en tot mijn verbazing staan er twee hotels, aan weerszijden van de D979. Hôtel du Commerce, in handen van twee oudere dames, en het wat luxere Hôtel des Acacias. De hotelformule zal me nog veel hoofdbrekens kosten.
Hôtel du Commerce heeft de meeste aanloop. Een van de vrouwen brengt me koffie op het terras.
Stelling: in de horeca-gelegenheden waar twee vrouwen de scepter zwaaien, en daar zijn er veel van in Frankrijk, is alles goed geregeld.
Vitry lijkt een gezellig dorpje, leuker dan Cronat. Bij de bakker ontmoet ik de vrouw van Hôtel des Voyageurs die merkwaardiger genoeg hier haar brood koopt. Ze herkent me nog.

De D281. Een paar gehuchten en fraaie vergezichten over de Loire vallei. Vanuit de huizen aan dit weggetje heb je een benijdenswaardige vue panoramique. Dat is de term die ze gebruiken als ze dergelijke huizen te koop aanbieden. Al lopend krijg ik een idee. Een idee voor een handeltje in uitzichten. Als je nu eens achter een van die ramen een videocamera opstelde en daarmee een jaar lang het uitzicht registreerde. Niet alleen hier, maar ook op andere plaatsen met een mooi panorama. Vervolgens biedt je speciale vensters te koop aan. Geen echte vensters, maar constructies die je gewoon ergens op de muur van je woonkamer kunt bevestigen, compleet met kozijnen, vensterbank en gordijnen. Alleen het glas is een TV-scherm. Geen gewoon scherm, maar eentje met hoge resolutie en natuurgetrouwe weergave. En daarna ga je cassettes verhuren met een jaar lang uitzicht.
 


 
 
 
 
 
 
 




Chez
Chez - in het huis van - is afgeleid van het Latijnse Casa - huis.
Op de kaart loopt een zwart onderbroken lijntje door het Bois de Serre. Als het een pad is, kan ik binnendoor naar Bourbon-Lancy. Het alternatief is de D979. Het is een pad. Ik daal over een kronkelig paadje de heuvel af en sta dan voor een meertje aan de rand van het bos. In de verte ligt een boerderij die ook op de kaart staat: Chez Forty. De operatie lijkt geslaagd.
Er komt een riviertje uit in de plas en over het water ligt een plank. Achteromkijkend zie ik een bordje met Propriété Privée - Défense d'Entrer. Van deze kant mag je het bos niet in. Dat doe ik ook niet. Ik ga er niet in - ik kom eruit. En nergens staat dat het verboden is om het bos uit te komen.
Een ruiterpad leidt naar de boerenbehuizing. Nu moet ik alleen nog het erf over om bij de openbare weg te komen. Altijd een hachelijke affaire, want elk moment kan er een bloeddorstige Canis familiaris opduiken. Ik loop geluidloos door het gras en probeer geen slapende honden wakker te maken. Het lukt. Bij de oprit van de boerderij staat andermaal Défense d'Entrer. Nu begrijp ik het stippellijntje op de kaart. Er loopt weliswaar een pad, maar helemaal zuivere koffie is het niet.
Ik pel een sinaasappel in de wegberm en laat de postbode passeren in zijn gele autootje. Hij neemt eerst Chez Forty, en daarna chez iemand anders. Luid geblaf valt hem ten deel. Ik heb geluk gehad.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 




guinguette - uitspanning buiten de stad
karting - skelter
manèges - draaimolens
pédalos -waterfietsen
La Somme. Dit is natuurlijk niet de Somme van Noord-Frankrijk met de veldslag uit de Eerste Wereldoorlog.
Bij de brug ligt een uitspanning: Le Petit Robinson. Niemand te zien, maar het hek staat open en uit de luidsprekers van het park klinkt tangomuziek. Een bekend nummer - ik heb het vroeger zelf ook wel gespeeld, zo'n dertig jaar geleden. Intrigerend. Ik ga op onderzoek uit en loop over het verlaten terrein naar een restaurantje. En daar in de keuken zit een oude vrouw 45-toeren platen te draaien. Alleen maar tango's. Ik zie friture op de menukaart staan. Is de olie heet? De olie is heet en het vrouwtje gaat patat bakken. Ze geeft me een sticker:

Le Petit Robinson - Guinguette au bord de la Somme. Ouvert toute l'année. Ses distractions: karting, manèges, golf, canotage, pédalos, nombreux jeux, pêche.

De plaat is afgelopen en over het terrein klinkt nu zacht geruis met een regelmatige tik. Niets aan te doen. De diskjockey bakt patat. Friture staat bij de spécialités, maar de patat kon beter. Ik heb nog ergens een goed frietrecept van een aardappelhandelaar liggen, maar daar zal ik haar niet mee lastig vallen. Zij heeft het volgende plaatje opgezet - Esta del Noche - en zit er met een dromerige blik naar te luisteren.
  Een man wast zijn auto in de buitenwijken van Bourbon-Lancy.
- C'est bien la route vers le centre ville?
- Oui, mais c'est assez loin. Trois kilomètres.
- Ça ne fait rien. Merci.
- Je peux vous y emmener en voiture...
- Ah non, très gentil, mais je préfère marcher.

Iemand die liever loopt. Dat is voor een Fransman onbegrijpelijk.
 
Bourbon-Lancy heeft warme bronnen en dus is het een kuuroord en toeristisch. Vieux Bourbon ligt op een heuvel. Trekpleisters zijn het Maison de bois, een vakwerkhuis uit de 14e eeuw, en Le Beffroi, de oude klokketoren met een malle klokkenluider die bij elke ruk aan het touw zijn tong uitsteekt. De klokkenluider is een pop. Hôtel Le Centre aan de Rue du Commerce zit vol. Ze verwijzen me naar de hotels onderaan de heuvel.
Le Grand Hôtel is met dertig kamers het grootste. Drie sterren en liggend in het Parc Thermal. Een majestueus kuurhotel uit lang vervlogen tijden. Vergane glorie, versleten traplopers en vol met ouwelui. Le troisième âge zit hier - mensen van de derde leeftijd. De geneeskrachtige bronnen (les bains) liggen in het gebouwtje ernaast. Het hotel heeft iets van een sanatorium. De goedkoopste kamer kost 210 franc en ik neem hem direct. Er zal wel iets goedkopers te vinden zijn, maar zo'n saai hotel vind ik voorlopig niet weer. Nu ik zo dicht bij de bron zit, wil ik de hele ellende ook eens van dichtbij meemaken.
  De dame van het Office du Tourisme wil me in bad hebben. Ik vroeg haar of er in het stadje nog iets te beleven viel.
- Les bains, c'est très bon pour votre santé!
- Je ne suis pas malade.
- Aah non, mais quand même. C'est très bon pour les nerfs, pour les muscles, pour la digestion, pour tout!
- Pour tout?
- Mais oui!
- Madame, je suis en pleine forme. Les bains ne m'intéressent pas.

Ze geeft het op en zoekt hoofdschuddend wat folders bij elkaar.
Ik zou er met een grote boog omheen gelopen zijn, als ik geweten had dat ze hier baden hadden. Maar dat zeg ik niet.
Bormo
Keltische god. Ook wel bekend onder de namen Bormanus en Borvo. Had iets te maken met geneeskrachtige bronnen en werd vereerd in Spanje en Gallië. Bourbonne-les-Bains (Haute-Marne) is er ook naar genoemd.
Zijn vrouwelijke tegenhanger heette Bormana.

 

Bourbon-Lancy. Bormo was de naam van een Keltische watergod. In de Keltische wereld hadden alle bronnen en rivieren een god of godin. Van Bormo is het eerste deel van de plaatsnaam afgeleid. Aquae Bormonis was de naam in de Romeinse tijd. Bourbon-Lancy lag aan de Romeinse weg van Decize naar Digoin. In 1030 stichtte de monnik Ancellus hier een klooster dat onder Cluny viel. De plaatsnaam werd Burbo Ancelli en daaruit ontstond Bourbon-Lancy. De streek heet de Bourbonnais.

Oude bronnen dus. Kelten en Galloromeinen maakten er al gebruik van. Het water heeft een temperatuur van 50-60º C en per dag komt er 400.000 liter naar boven. 'Zwavelhoudend en radio-actief' vermeldt de brochure aanbevelend. Vooral ook goed tegen reuma. Radio-activiteit zijn Fransen niet bang voor.
In de 16e eeuw kwam Catherine de Médicis (getrouwd met koning Henri II) hier naar toe om iets aan haar onvruchtbaarheid te doen. Ze kreeg prompt tien kinderen. Ideale reclame. De koningen in die tijd behoorden trouwens tot het huis Bourbon. Ik weet niet of er een verband is.
In de 18e eeuw verschenen de kuurgebouwen in het Parc Thermal. Het kuren - le thermalisme - is in Frankrijk inmiddels een door de medische wereld erkende bezigheid. De cure thermale zit in het ziekenfonds en in het gunstigste geval vergoedt de Sécurité Sociale 75%.
  Ik maak een middagwandeling. Er staat een casino (onvermijdelijk in kuuroorden) en een bioscoop. Verder is er een grote camping, een zwembad en een meer. Met een hittegolf zou het hier wel uit te houden zijn, maar ik wil naar Digoin. Ik hou niet van kuuroorden. Na een paar dagen zou ik er ziek worden.
Op mijn overzichtskaart van Frankrijk ben ik nu op de onderste helft doorgedrongen. Een mijlpaal! Ik tel nog vier IGN-kaarten naar de Middellandse Zee. Tot dusver verslind ik ongeveer een kaart per week. Nog vier weken lopen dus, dan ben ik er. In Montpellier of zo.
  Een menu van 62 franc bij de ltaliaan naast de klokketoren. Sobere maaltijd. Het voorgerecht Assiette de viande bestaat uit twee dunne plakjes worst en een mini-augurk. Je prikt het aan de vork, neemt een hap, en weg is het. Volgende gang. Een onverschillige Italiaan staat gapend achter de tap. Oma zit aan het tafeltje naast me boontjes te doppen. Dit soort restaurants vindt je alleen in toeristenplaatsen.
  's Avonds in het Parc Thermal. Een mooie zomeravond. Babbelende bejaarden op de bankjes, jeu de boulende groepjes langs de paden en er gaan zelfs mensen het bioscoopgebouwtje binnen. Er draait een film! In Frankrijk zijn de bioscopen tijdens de zomermaanden gewoonlijk gesloten.
Ik lees in de Figaro dat ze morgen het begin van de canicule verwachten. Morgen is het 19 juli - precies de datum waarop de Hondsdagen beginnen.